Η «ευλογιά των αιγοπροβάτων» και η κατανάλωση αιγοπρόβειου κρέατος, εντοσθίων και γαλακτοκομικών προϊόντων
Τι είναι η ευλογιά των αιγοπροβάτων;
Είναι λοιμώδες νόσημα αποκλειστικά των αιγοπροβάτων (ζωονόσος) που οφείλεται σε ιό. Ο άνθρωπος δεν μολύνεται, ούτε κινδυνεύει από το εν λόγω νόσημα.
Ποια είναι η γεωγραφική εξάπλωση της ευλογιάς;
Το νόσημα υπάρχει εδώ και χρόνια (ενδημεί) σε περιοχές της Ασίας και της Αφρικής και βέβαια στη δική μας γειτονιά όπως η Τουρκία και οι χώρες της Μέσης Ανατολής. Μέχρι σήμερα, στην Ελλάδα σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, έχουν καταγραφεί πάνω από 2.100 κρούσματα σε εκτροφές σε όλη τη χώρα και έχουν θανατωθεί περίπου 486.000 ζώα για τον περιορισμό της νόσου. Τα κρούσματα εμφανίζονται σε πολλές περιοχές (Αχαΐα, Ηλεία, Καβάλα, Σέρρες, Πιερία κ.ά.), δείχνοντας ότι η νόσος παραμένει ενεργή.
Πως μολύνονται τα ζώα;
Άμεσα με την επαφή των ζώων μεταξύ τους και πιο συχνά με την αναπνευστική οδό εισπνέοντας μικροσταγονίδια που παράγονται από το βήχα, τα φταρνίσματα, τις δερματικές αλλοιώσεις και άλλες σωματικές εκκρίσεις και απεκκρίσεις (σάλιο, δάκρυα, ούρα, κόπρανα). Έμμεσα μολύνονται με έντομα (πχ σταβλόμυγες) και με μολυσμένα αντικείμενα, οχήματα και μετακινήσεις ανθρώπων. Ο ιός είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός στο περιβάλλον και μπορεί να επιβιώσει μέσα στο στάβλο και σε οργανικά υλικά (λάσπες, κοπριά) μέχρι 6 μήνες.
Ποια είναι η ευαισθησία και τα συμπτώματα στα ζώα;
Τα πρόβατα και ιδίως τα αρνάκια είναι πιο ευαίσθητα στη μόλυνση σε σχέση με τις κατσίκες. Τα πρώτα συμπτώματα εκδηλώνονται με υψηλό πυρετό, βήχα, ανορεξία, οφθαλμικές και ρινικές εκκρίσεις και δερματικές αλλοιώσεις. Προσβάλλονται όλα τα εσωτερικά όργανα του θώρακα και της κοιλιάς. Τα ζώα ακόμα και εάν ιαθούν συνεχίζουν επί μακρόν να απεκκρίνουν τον ιό και έτσι μολύνουν άλλα ζώα.
Ποια είναι η θεραπεία και ο έλεγχος της ευλογιάς;
Θεραπεία δεν υπάρχει. Ο έλεγχος επιτυγχάνεται με τη σφαγή των ζώων και την υγειονομική ταφή και τη λήψη αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας (απομονώσεις, απολυμάνσεις και συνεχή επιτήρηση) στις εκτροφές και κατά τις μετακινήσεις. Προληπτικοί εμβολιασμοί είναι αναποτελεσματικοί και δεν υπάρχουν εγκεκριμένα σκευάσματα στην ΕΕ.
Ποια η σχέση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων με τη Δημόσια Υγεία;
Απολύτως καμία! Το νόσημα δεν αφορά τον άνθρωπο αλλά αποκλειστικά τα ζώα. Για το λόγο αυτό:
- Ο άνθρωπος δεν μπορεί να μολυνθεί όταν έρθει σε άμεση επαφή με τα ζώα, με τις εκκρίσεις και απεκκρίσεις τους, αλλά ούτε και έμμεσα με το χειρισμό ή κατανάλωση κρέατος, προϊόντων κρέατος και εντοσθίων μολυσμένων αιγοπροβάτων. Ομοίως δεν μπορεί να μολυνθεί πίνοντας γάλα ή καταναλώνοντας γαλακτοκομικά προϊόντα.
- Όλα τα αυστηρά μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της ευλογιάς αποσκοπούν στον περιορισμό της εξάπλωσης του νοσήματος στο ζωικό πληθυσμό και στην προστασία της κτηνοτροφίας και της εθνικής μας οικονομίας.
Άλλες γενικές και χρήσιμες συμβουλές
- Αποφεύγετε να αγοράζετε το αρνί, το κατσίκι και τις συκωταριές απευθείας από τους κτηνοτρόφους. Τα ζώα υποχρεωτικά σφάζονται σε εγκεκριμένα σφαγεία όπου υποβάλλονται στους προβλεπόμενους κτηνιατρικούς ελέγχους και αφού σφραγισθούν για την καταλληλότητά τους, διακινούνται μέσω των αδειοδοτημένων καταστημάτων πώλησης. Η σφαγή στο μαντρί από «δικούς μας» κτηνοτρόφους δεν διασφαλίζει ότι το ζώο και το σφάγιό του είναι υγιή και κατάλληλα για κατανάλωση, αντίκειται στους κανόνες ευζωίας και φυσικά στους κανόνες προστασίας της δημόσιας υγείας.
- Αποφεύγετε την αγορά και κατανάλωση απαστερίωτου γάλακτος, βουτύρου και τυριών απευθείας από κτηνοτρόφους. Στο στάδιο αυτό τα εν λόγω τρόφιμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για την υγεία σας. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα πρέπει πρώτα να εξυγιαίνονται με την παστερίωση και κατόπιν της προβλεπόμενης ωρίμανσης σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις να διατίθενται προς κατανάλωση.
- Προστατέψτε την κτηνοτροφία και την εθνική μας οικονομία. Μην επισκέπτεσθε κτηνοτροφικές μονάδες εσείς και τα παιδιά σας για λόγους αναψυχής ή αγοράς προϊόντων. Η συμπεριφορά αυτή αντίκειται στους κανόνες βιοασφάλειας και άθελά σας μπορεί να μεταφέρετε στις εκτροφές μολυσματικούς παράγοντες επικίνδυνους για την υγεία των ζώων.
Καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα σε όλους!
Κων/νος Τερψίδης Ταξίαρχος ε.α. Κτηνίατρος, PhD, MSc
B’ Αντιπρόεδρος & Υπευθυνος ΣΥΝΔ. Βορείου ΕΛΛΑΔΑΣ
Για το ΔΣ ΣΑ/ΣΣΑΣ
